ΚΤΙΡΙΟ «ΒΟΥΤΥΡΟΚΟΜΕΙΟΥ», ΚΤΗΜΑ ΤΑΤΟΪΟΥ


Συντήρηση, στερέωση και αποκατάσταση κτιρίου «Βουτυροκομείου» στο Κτήμα Τατοΐου, Αττικής

Εργοδότης: Σύλλογος Φίλων Κτήματος Τατοΐου
Μελέτη: 2013-2014
Συνεργάτες: Στεφανάκη Ανδριανή, Πολ. Μηχ.
Αλεξίου Μαργαρίτα, Αρχ. Μηχ.

Το βουτυροκομείο βρίσκεται στον δρόμο προς το ταφικό συγκρότημα, μεταξύ “μάνδρας” και κτιρίου εποχικών εργατών – εστιατορίου προσωπικού. Έχει κτιστεί σε υποχώρηση περίπου 20 μ. από τον δρόμο, με αποτέλεσμα την δημιουργία μεγάλου πλατώματος στα ανατολικά του. Από το διευρυμένο αυτό επίπεδο ξεκινά χωμάτινο μονοπάτι, που διέρχεται μεταξύ βουτυροκομείου και “μάνδρας” και συνεχίζει δυτικά και βόρεια του οινοποιείου, ανάμεσα στα κτήματα, μέχρι να συναντήσει τον κεντρικό δρόμο του κτήματος (παλιό δημόσιο δρόμο Αθήνας – Χαλκίδας).

Πρόκειται για ένα κτίσμα με έντονες βόρειο-ευρωπαϊκές επιρροές, όπως συμβαίνει με τα περισσότερα από τα κτίρια του κτήματος αυτής της περιόδου (τέλη 19ου αιώνα). Η αρχιτεκτονική του μορφή προκύπτει από τις ανάγκες της στεγαζόμενης σε αυτό λειτουργίας και παρουσιάζει αρκετά ρομαντικά στοιχεία. Παράλληλα επιδιώκεται η προβολή των υλικών κατασκευής (material style). Στο κτίριο δεν έχουν γίνει έντονες επεμβάσεις και για αυτό διατηρεί ικανοποιητικά τον αρχικό του χαρακτήρα. Αλλοιώσεις έχουν πραγματοποιηθεί κυρίως στην κατοικία λόγω της μέχρι πρόσφατα χρήσης της.

Το βουτυροκομείο αποτελείται από δύο κύριους ορθογώνιους, λιθόκτιστους όγκους, τον έναν δίπλα στον άλλο, που καλύπτονται με ξύλινες δίρριχτες στέγες. Ο βόρειος επιμήκης όγκος στέγαζε το εργαστήριο παρασκευής βουτύρου και διαθέτει ημιυπόγεια αίθουσα και σοφίτα, ενώ ο διπλανός όγκος την κατοικία της βουτυροκόμου αποτελούμενη από ισόγειο δωμάτιο και σοφίτα. Το εργαστήριο κατασκευάστηκε το διάστημα 1894-95 πιθανόν από τον Αναστάσιο Μεταξά που ήταν ο επίσημος ανακτορικός αρχιτέκτονας μετά το 1890, ενώ η κατοικία της βουτυροκόμου γύρω στο 1898.

Το βουτυροκομείο λειτούργησε μέχρι το 1953-54 οπότε και κτίστηκε το γαλακτοκομείο, που διέθετε σύγχρονες εγκαταστάσεις και μηχανήματα. Μετά το 1954 το εργαστήριο έκλεισε οριστικά, ενώ στα τέλη της δεκαετίας του `50 στον χώρο της κατοικίας λειτούργησε μικρό μπακάλικο. Γύρω στο `70 στην κατοικία εγκαταστάθηκε ένα ηλικιωμένο ζευγάρι. Τότε έγινε και η προσθήκη μιας μικρής κουζίνας στην δυτική πλευρά της. Το 2002 έφυγαν και οι τελευταίοι κάτοικοι του κτιρίου. Σήμερα το κτίριο παραμένει κλειστό.

Το κτίριο παρουσιάζει σημαντικά δομικά και οικοδομικά προβλήματα που εκδηλώνονται υπό την μορφή ρηγματώσεων στις τοιχοποιίες και οφείλονται τόσο στην απουσία δέσμευσης στη στάθμη της στέγης λόγω της καταστροφής της, όσο και στην αποσάρθρωση των συνδετικών κονιαμάτων των τοιχοποιιών εξαιτίας της υγρασίας. Η στέγη παρουσιάζει λόγω έλλειψης συντήρησης της σημαντικά προβλήματα και συγκεκριμένα κατακόρυφη υποχώρηση των αμειβόντων της και υποχώρηση των γωνιακών προεξεχόντων τμημάτων της, λόγω της φθοράς των ξύλων που εκτίθενται στις καιρικές συνθήκες, τη βροχή και στο βάρος του χιονιού.

Επίσης το κτίριο αντιμετωπίζει μια σειρά αισθητικών (προσθήκη πρόχειρης κατασκευής δυτικά της κατοικίας, αλλαγή κουφωμάτων με νεότερα μεταλλικά, αλλαγή δαπέδων, κλπ) και λειτουργικών προβλημάτων (πχ απουσία πλακόστρωσης περιμετρικά του κτιρίου, που δυσχεραίνει την κίνηση γύρω από αυτό, ιδιαίτερα τον χειμώνα), που οφείλονται στην μακροχρόνια εγκατάλειψη του και στις παλαιότερες επεμβάσεις που πραγματοποιήθηκαν σε αυτό.

Η μελέτη προτείνει την αποκατάσταση του κτιρίου με σεβασμό στην αρχική μορφή του, αλλά και προς τις νεότερες επεμβάσεις και μετασκευές, που αποτελούν μέρος της ιστορικής εξέλιξής του, στο βαθμό βέβαια που δεν αλλοιώνουν τη γενικότερη εικόνα του. Προτείνονται επεμβάσεις που αποσκοπούν στην επαναφορά του μνημείου στην αρχική του μορφή. Για την αποκατάσταση των βλαβών στις τοιχοποιίες και τις στέγες του κτιρίου θα χρησιμοποιηθούν τεχνικές και υλικά παρόμοια με τα αυθεντικά (λίθοι από το λατομείο των Φούρνων, ξυλεία από πεύκα και έλατα του δάσους, κεραμίδια παρόμοια με τα αρχικά, κλπ). Κάθε επέμβαση, εξωτερικά και εσωτερικά του κτιρίου, θα γίνει με σεβασμό προς τα αυθεντικά του στοιχεία και με προσπάθεια διατήρησης όσο το δυνατόν περισσότερων αυθεντικών υλικών. Η προτεινόμενη επέμβαση γενικά αποσκοπεί στην απομάκρυνση νεότερων στοιχείων που αλλοιώνουν τον χαρακτήρα του κτιρίου, στην αποκατάσταση των βλαβών του και στην ενίσχυση της κατασκευής του, ώστε να καταστεί εφικτή η επαναλειτουργία του.

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s